online

openingsevent

Vrijdag 13/11

What was she thinking? Simone de Beauvoir
 

Kate Kirkpatrick

Interview door Eveline Groot (Engels)

 

Eveline Groot interviewt Kate Kirkpatrick over de Beauvoirs leven en werk, haar invloed op het existentialisme en haar relevantie vandaag. Kan je zelf kiezen wie je wordt? Kan je jezelf heruitvinden? Wat voor feministe was de Beauvoir? Wat dacht ze over vrijheid en macht? Hoe vinden we de wereld heruit en kunnen mensen zichzelf heruitvinden?

 

Not Born Yesterday 
Why people are not as gullible as we think

Hugo Mercier

Interview door Stefaan Blancke (Engels)

 

Mensen zijn ontzettend irrationele en goedgelovige wezens, toch? Ze worden langs alle kanten beïnvloed en om de tuin geleid: door politici en demagogen, reclamemakers en influencers. Ze trappen met open ogen in fake news en de gekste complottheorieën. Hugo Mercier is overtuigd van niet, en schreef met Not Born Yesterday een provocatief en briljant boek waarin hij dit wijdverspreide beeld op de menselijke natuur ontkracht. Cognitief filosoof Stefaan Blancke gaat met hem in gesprek.

 

Hellenistic philosophy as a guide to life

 

John Sellars

Interview door Stefaan Blancke (Engels)

 

De Hellenistische periode was een van de meest opwindende in de geschiedenis van de filosofie. Met het epicurisme en het stoïcisme zagen twee nieuwe stromingen het daglicht, de cynici en de Aristotelianen waren erg actief, en de academie van Plato kende interessante nieuwe ontwikkelingen. Interessant voor mensen van nu is dat filosofie in die tijd geen academisch ivoren-toren-spel was. Filosofen stelden moeilijke vragen als ‘hoe ga je je leven vormgeven?’, ‘wat is geluk, en hoe kan je een gelukkig leven leiden?’. Filosofie als een gids voor het leven dus.

John Sellars is een internationaal gewaardeerde expert in de Antieke filosofie. Hij doceert aan de Universiteit van London, en is verbonden aan het King’s College in Londen en het Wolfson College in Oxford. Hij is auteur van acht boeken, de meeste daarvan over het stoïcisme. 

 

Van Melkweg tot moraal

 

Katleen Gabriels en Ann Dooms 

 

In Van Melkweg tot moraal nemen Ann Dooms en Katleen Gabriels je mee op een ontdekkingsreis langs hun beide passies: wetenschap en ethiek. Het vertrekpunt is hun gedeelde verwondering over de plaats van de mens in het universum. Onderweg turen de auteurs niet enkel met ontzag omhoog naar de sterren, maar hebben ze ook oog voor maatschappelijke kwesties. Zo hebben ze aandacht voor vrouwelijke wetenschappers die ten onrechte ondergesneeuwd zijn geraakt in de geschiedenis.

Ethiek van de coronacrisis

 

Ignaas Devisch

 

Hoe denken we na over de ethische vraagstukken waar de coronacrisis ons mee confronteert? Aan wie geef je voorrang als zorg schaars wordt, zoals tijdens de lockdown in maart even dreigde te gebeuren? Hoe balanceer je tussen de individuele vrijheid, individuele rechten zoals privacy en persoonlijke autonomie en het algemene belang? Ignaas Devisch verkent de ethiek van de coronacrisis.

Hearts of darkness 

Hoe gaan we om met ons koloniaal verleden?

Met: Jan Dumolyn, Heleen Debeuckelaere, Mathieu Zana Etambala 

 

Hoe gaan we om met de erfenis van ons koloniaal verleden? Volstaan excuses, of zijn herstelbetalingen aan de orde? In hoeverre is onze huidige maatschappij, en de Congolese, nog steeds getekend door het koloniale verleden? Hoe gaan we om met de fysieke restanten: de monumenten en standbeelden? Wat verstaan we onder dekolonisatie? Is het eigenlijk zinvol om in deze discussie, en bij uitbreiding in het hedendaagse antriracismeactivisme te focussen op identiteit en het gesprek te voeren met begrippen als ‘white privilege’?

Mens / Onmens

Hoe blijft de mens overeind?

 

Bas Heijne    -VOLZET-

 

Gelauwerd essayist en columnist Bas Heijne de twee grote obsessies van onze tijd: waarheid en identiteit. Wat is waar – wat de feiten je vertellen of wat je wilt geloven?  Wie ben je – een vrij individu, of zoek je houvast in de groep tegen de rest? Hoe kunnen we solidair zijn in een wereld die steeds meer versplinterd is, waarin iedereen op zoek is naar iets groters en het algemeen belang het zo vaak aflegt tegen het eigenbelang? Waar het uiteindelijk op neerkomt is een zoektocht naar hoe we mens kunnen blijven in een wereld waarin menselijkheid wordt bedreigd door zowel redelijke als onredelijke krachten.

 

Het tij keren met Hannah Arendt en Rosa Luxemburg

Afgewisseld met theaterfragmenten door Victoria Deluxe

 

Joke Hermsen    -VOLZET-

 

Denken begint met twijfelen en 'nee' durven zeggen. Denken is behalve kritische vragen stellen ook de draad spannen tussen verleden en toekomst, teneinde beter voorbereid te zijn op de mogelijkheden die in het heden verscholen liggen. Joke J. Hermsen put inspiratie uit het werk van dwarsdenkers Hannah Arendt en Rosa Luxemburg om op zoek te gaan naar manieren om het tij te keren.  In hoeverre kunnen de inzichten van Luxemburg en Arendt ons behulpzaam kunnen zijn bij de transitie naar een meer duurzame, menselijke en solidaire samenleving? Die inspiratie mondde uit in een theatertekst die Joke Hermsen schreef voor het gezelschap Victoria Deluxe. Haar lezing wordt afgewisseld met fragmenten uit het stuk, live gebracht door Victoria Deluxe.

 

Viruswaanzin: coronacomplotten

 

Brecht Decoene    -VOLZET-

 

Gebeurtenissen met een grote maatschappelijke, emotionele of politieke impact geven altijd aanleiding tot complotdenken. De moord op JFK, de dood van Diana en de aanslagen op 11 september 2001 zijn daar perfecte voorbeelden van. De coronapandemie, met de daarmee gepaard gaande lockdown vormen daarop geen uitzonderingen. Expert in complotdenken Brecht Decoene neemt u mee voor een fascinerend overzicht van de belangrijkste coronacomplottheorieën en legt uit hoe en waarom ze ontstaan, waar ze hun grote aantrekkingskracht vandaan halen en hoe je best met complotdenkers omgaat.

 

Zelfverdedigingsgids tegen onzin: pseudowetenschap op de HR-afdeling

 

Patrick Vermeren    -VOLZET-

 

Patrick Vermeren neemt de wollige wereld van human resources en coaching op de korrel. Genadeloos maakt hij komaf met feitenvrije hypes en pseudowetenschappelijke ‘tools’ zoals de MBTI-persoonlijkheidstest, enneagram, lichaamstaal … kortom: zowat 95% van de psychologische tests en modellen die afdelingen human resources gebruiken om personeel te rekruteren of te screenen op leider­schaps­kwaliteiten.

 

The fragmented mind.
How to resist temptation en assert self-control
(and what this tells us about our minds)
 

 

Bence Nanay (Engels)    -VOLZET-

 

Als je je verveelt tijdens een vergadering of een voorstelling bekruipt je het gevoel om – hoe onbeleefd ook ­– je smartphone te checken. Geef je eraan toe of niet? Het sociaalpsychologisch onderzoek naar verleiding en zelfcontrole concentreerde zich tot nog toe vooral op het weerstaan aan verleidingen. Er is ook een andere optie: verleiding vermijden. En wat blijkt? Ons vermogen om verleidingen te ontwijken is afhankelijk van hoe gefragmenteerd onze geest is: hoe meer inconsistenties in onze mentale setup, hoe slechter we hierin zijn.

 

Niet minder maar meer

Hoe overvloed de wereld duurzamer en welvarender maakt

 

Hidde Boersma    -VOLZET-

 

Hoe lossen we de grote problemen van deze tijd op: de klimaatverandering, de groeiende ongelijkheid en de biodiversiteitscrisis? Moeten we soberder leven, met minder groei, consumptie en reizen, zoals de groene beweging wil? Of ligt de oplossing in minder overheid, minder ontwikkelingsgeld en minder wetenschap, zoals het rechts-populisme voorstaat? Niet mínder, maar méér is de enige weg, betoogt microbioloog en journalist Hidde Boersma. Meer economische groei en welvaart om armoede te bestrijden en duurzame technologie mogelijk te maken, meer overheidsingrijpen om individuele vrijheid te creëren. Een overvloedige, moderne wereld leidt immers tot meer geluk en autonomie.

 

Regels voor Robots

Ethiek in tijden van AI

 

Katleen Gabriels    -VOLZET-

 

De zoekmachine van Google, de tijdslijn van Facebook en Alexa van Amazon Echo: veel van onze dagelijkse technologie bevat kunstmatige of artificiële intelligentie. Stofzuiger- en grasmaairobots helpen ons in en om het huis, robotchirurgen voeren precisieoperaties uit en online voeren chatbots zoals Woebot therapeutische gesprekken. We kunnen zelfs morele beslissingen aan algoritmen uitbesteden. De combinatie van robots en AI leidt, samen met big data, tot eindeloos veel mogelijkheden. Ondertussen praten media ons angsten aan. Van zelfbewuste en uit vrije wil handelende robots is nog lang geen sprake - en wie weet wel nooit - maar er zijn reële ethische problemen die we niet mogen negeren.

Live in Vooruit

zaterdag 14/11

 

een organisatie van

Vooruit.png
Vermeylenfonds.png

met de steun van